Gulden gdański


Wolne Miasto Gdańsk, którego początek to rok 1920 jako autonomiczne miasto państwowe emitowało swoje monety, które zostały wprowadzone do obiegu oraz stanowiły pełnoprawny środek płatniczy. Do roku 1923 natomiast obowiązywał w nim marka niemiecka. Wolne Miasto Gdańsk zajmował obszar około 1900km2, i mieszkało w nim około 360 tysięcy ludzi, tylko 10% stanowiła ludność narodowości polskiej. W roku 1920 ze względu na bardzo dużą inflację oraz brak pieniędzy w obiegu, wprowadzono pieniądz zastępczy. Był on emitowany prze różne instytucje. Były to wykonane z cyny 10-fingówki. Jednakże nie został on nigdy uznany za oficjalny środek płatniczy w Wolnym Mieście Gdańsk.

Zdjęcie znalezione na stronie Pb.pl

Oficjalna własną walutę Wolnego Miasta Gdańsk ustanowił w roku 1923 Sejm i Senat. Wprowadzono wtedy walutę od nazwa 1 guldena, który był dzielony na 100 fenigów co odpowiadało wartości 1/25 funta angielskiego. Angielska stopa mennicza została przyjęta za podstawę. Ustanowiono że wybijane będą monety niklowane, brązowe, srebrne i złote. Ze względu na większość narodu niemieckiego monety te miały napisy niemieckojęzyczne. Projektantem tych monet był Fryderyk Fisher w berlińskiej mennicy. Cześć monet była również wybijana w Utrechcie w Holandii. Natomiast w roku 1923 powstała w Wolnym Mieście Gdańsk –Gdańska Kasa centralna, która stała się pierwszym emitentem nowych pieniędzy. Cały News


Po wyzwoleniu Polski na terenie wyzwolonym po zachodniej stronie Bugu powołano Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego, który był całkowicie uzależniony od wskazówek pochodzących z Kremla. PKWN za pomocą dekretów chciał uporządkować administrację kraju, a więc również politykę pieniężną, która w 1944 roku była dość skomplikowana, gdyż na terenie wyzwolonym obowiązywały na równi radzieckie ruble i pieniądze okupacyjnego Banku Emisyjnego. Sytuacja skomplikowała się bardziej, kiedy na mocy dekretu z 27 sierpnia 1944roku wprowadzono nowe powojenne pieniądze. Pierwsze emisje były wykonane w trzech drukarniach – w moskiewskich zakładach graficznych GOZNAK oraz Drukarni Narodów w Krakowie oraz zakładach graficznych w Łodzi (w polskich zakładach były drukowane banknoty z drugiej serii).

Zdjęcie znalezione na stronie Cndukat.pl

Obejmowały one dziewięć banknotów o nominałach od 50gr do 500zł. Pierwsza seria drukowana w ZSRR posiadała błędną klauzulę prawną powstałą z powodu niefachowego tłumaczenia klauzuli na język polski. Druga seria, drukowana w polskich wytwórniach miała już tą klauzulę poprawioną. Banknot o nominale 2 złotych był najniższym, który był drukowany w obu seriach. Wielkość banknotu to 134*67mm. Na awersie banknotu znajduje w górnej jego części orzeł bez korony oraz napis wskazujący jako bank emisyjny Narodowy Bank Polski – który jeszcze w tym okresie nie był powołany. W dolnej części znajduje się notka prawna oraz numer seryjny sześciocyfrowy na czerwonym tle. Na banknocie nie ma podpisów zarządu banku emisyjnego. Cały News


Już w 1919 roku Sejm Polski postanowił, że na terenie RP obowiązującą walutą będzie zloty polski, a jego emitentem będzie Bank Polski. W też roku w bankach Francuskich oraz brytyjskich zostały zamówione monety oraz banknoty. Pieniądze t spoczywały jednak w magazynach Polskiej Krajowej Kasie Pożyczkowej aż do roku 1924, kiedy Stanisław Grabski – premier RP zainicjował wielką reformę Skarbu Państwa, który w tym czasie znajdował się w opłakanym stanie. W skutek reformy obowiązującą do tej pory markę polską zastąpiono złotym. Płacono w przeliczniku 1-1800000. Złotówka posiadała parytet złota, więc była walutą bardzo stabilną aż do roku 1939, czyli do wybuchu II Wojny Światowej.

Zdjęcie znalezione na stronie Gndm.pl

Pierwsze banknoty, które już były sygnowane przez Narodowy Bank Polski miały jako datę emisji podany rok 1919, a więc rok zamówienia ich w zachodnich bankach. Złotówka dzieliła się na 100gr, a jej wartość w stosunku do dolara była całkiem spora – za 100 złotych można było kupić prawie 20dolarów USA. Pierwsze banknoty miały posiadały nominały od 1złotego do 5000, przy czym te o nominałach do 50złotych były drukowane przez francuski bank centralny Banque de France, natomiast te o nominałach 100, 500, 1000 oraz 5000 były drukowane przez bardzo renomowaną drukarnię anielską Waterlow & Sons Limited z siedzibą w Londynie. Do obrotu jednak weszły tylko banknoty o nominałach do 500zł, z uwagi na wysokie nominały. Cały News


Okres po I wojnie światowej w Polsce był dość dziwny. Na terenach, która IIRP odzyskała po rozbiorach funkcjonowały waluty państw, które dokonały rozbiorów. Dochodząca do tego wręcz tragiczna sytuacja polskiej gospodarki powodowały, że Banknoty raczej nie były mile widziane podczas dokonywania jakichkolwiek zakupów. Większość wręcz uważała je za nic nie warte papierki. Państwo Polskie musiało bardzo szybko unormować tą sytuację, by móc normalnie funkcjonować. Już pod koniec I Wojny Światowej w 1917 na terenie Polski rozpoczęto emisję marki polskiej.

Zdjęcie znalezione na stronie Bs.net.pl

Pieniądze te były emitowane przez Polską Krajową Kasę Pożyczkową. Były to pieniądze w formie banknotów markowych oraz monet fenigowych. W roku 1918 pieniądz ten był emitowany jako oficjalna waluta polska, a Sejm w 1919 postanowił, że emitent polskiej waluty będzie nosił nazwę Bank Polski. Również ten sejm postanowił, o zmianie waluty z marki polskiej na złotego. Pieniądze już w tym roku zostały zamówione w Szwajcarii jednak nie weszły do obiegu aż do roku 1924. Ciekawostką jest to, że zarówno banknoty jak i monety, które weszły do obiegu po reformie Grabskiego miały podany jako rok emisji 1924. Jednak wróćmy do roku 1918, gdzie na terenie kraju panuje marka polska, a razem z nią pieniądze emitowane przez byłych zaborców. Cały News


Na terenach wyzwolonych przez armię radziecką prowadzono podwójną politykę monetarną– na terenach na wschód od linii Bugu, które miały wejść w skład republik radzieckich wprowadzono radzieckiego rubla. Jednak inaczej było z terenami, na której miała powstać powojenna Polska. Jako rząd tymczasowy została powołana Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego, która miała administrować na wyzwalanych terenach. Już w sierpniu 1944 roku dekretem PKWN powołano do życia Kasę Resortów, którą już w niedługim czasie przemianowano na Centralną Kasę Resortów, która miała spełniać rolę banku emisyjnego. 27 sierpnia na mocy dekretu PKWN wprowadził na terenach wyzwolonych pierwsze pieniądze o nominałach od 50gr do 500zł. Pierwsza seria została wydrukowana w moskiewskich zakładach graficznych GOZNAK.

Zdjęcie znalezione na stronie Numisklep.pl

Najniższym nominałem emitowanym w roku 1944 było 50gr. Banknot był drukowany w dwóch drukarniach – moskiewskiej GOZNAK oraz w Krakowie w Drukarni Narodów w nakładzie 6706000. Wielkość banknotu była dość zróżnicowana i wahała się od 71*45 do 81*52mm. Jako emitnet banknotu jest podany nie istniejący jeszcze Narodowy Bank Polski – nie ma na nim żadnych podpisów zarządu banku emisyjnego. Jest to również jedyny banknot, na którym nie umieszczono notki prawnej. Banknot nie posiadał również numeracji serii. Jedynym zabezpieczeniem był znak wodny o kształcie wydłużonych gwiazd na całej powierzchni banknotu. Obowiązywał on aż do 8.11.1950roku. Kolejnym jest banknot o nominale 1zł. Cały News